Wanneer heb je een vergunning nodig voor een airco?
In de meeste gevallen mag je een airco plaatsen zonder vergunning. Maar er zijn uitzonderingen. We leggen uit wanneer je wél toestemming nodig hebt, en wat er dan van je verwacht wordt.
Door Jeremy Stam, installateur en je vaste aanspreekpunt
In het kort
- In de meeste gevallen is geen omgevingsvergunning nodig voor het plaatsen van een airco bij een reguliere woning.
- Uitzonderingen: rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, beschermd stads- of dorpsgezicht, of plaatsing op de voorgevel (straatzijde).
- VvE-toestemming is niet wettelijk vereist maar praktisch wel, controleer de splitsingsakte of het huishoudelijk reglement.
- Commerciële panden en bedrijfsgebouwen hebben vaker een vergunningplicht, afhankelijk van het bestemmingsplan.
- Als installateur vragen wij altijd vooraf naar jouw situatie, we signaleren vergunningplicht vóór we de installatie plannen.
In dit artikel
De vraag of je een vergunning nodig hebt voor een airco is voor veel mensen een drempel. Goed nieuws: voor de overgrote meerderheid van de woningen in Overijssel is geen vergunning nodig. Maar er zijn uitzonderingen die je moet kennen.
De basisregel: vergunningvrij bouwen
Per het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, van kracht per 2024) mogen buiten-installaties zoals airco-units onder bepaalde voorwaarden vergunningvrij worden geplaatst. Dat geldt als:
- De buitenunit wordt geplaatst op het achtererf of zij-erf van de woning (niet aan de straatzijde).
- De vergunningvrije categorie en voorwaarden hangen af van de concrete situatie; artikel 2.29, onder r, Bbl noemt voor een ander bouwwerk in voor- of achtererfgebied maximaal 1 m hoogte en 2 m² oppervlakte.
- De installatie vindt plaats bij een reguliere woning (geen monument, geen beschermd gezicht).
- Er is geen specifieke gemeentelijke verordening die afwijkt.
Als aan al deze voorwaarden wordt voldaan, is een omgevingsvergunning niet nodig.
Wanneer is een vergunning WEL vereist?
1. Plaatsing aan de voorzijde (straatzijde)
Dit is het meest voorkomende geval waarbij je toestemming nodig hebt. Buitenunits aan de straatzijde vallen doorgaans niet onder vergunningvrij bouwen, omdat ze het straatbeeld beïnvloeden. De meeste gemeenten in Overijssel handhaven dit beleid.
Oplossingen: plaatsing op het dak, in een gemetseld kastje op zij-erf, of een ingebouwde unit (cassette of kanaalsysteem).
2. Rijksmonumenten
Bij een rijksmonument is toestemming van de gemeente altijd verplicht, ook voor onderdelen die niet zichtbaar zijn aan de buitenzijde. Je vraagt een omgevingsvergunning aan via het Omgevingsloket. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) adviseert de gemeente bij aanvragen voor rijksmonumenten.
3. Gemeentelijke monumenten en beschermde gezichten
Gemeentelijke monumenten worden per gemeente vastgesteld en zijn niet in het rijksregister te vinden. Beschermde stads- of dorpsgezichten (bijv. bepaalde historische kernen in Almelo, Deventer of Zwolle) hebben ook aanvullende regels. Controleer bij je gemeente.
4. Bestemmingsplan / omgevingsplan
Sommige percelen hebben in het omgevingsplan aanvullende beperkingen, bijv. bedrijventerreinen of gemengde bestemmingen. Als je een airco op een bedrijfspand plaatst, is de kans groter dat je een vergunning nodig hebt.
5. VvE-toestemming (bij appartementen)
Een VvE is geen overheidsinstantie, maar de splitsingsakte is juridisch bindend. Als de akte bepaalt dat aanpassingen aan de buitengevel VvE-toestemming vereisen, moet je dat naleven, ook als je geen omgevingsvergunning nodig hebt. Een VvE die geen toestemming geeft, kan je achteraf aanspreken.
Praktische checklist voor je aanvraag
| Situatie | Vergunning nodig? | Actie |
|---|---|---|
| Reguliere woning, achtererf | Nee | Direct installatie plannen |
| Reguliere woning, voorzijde | Afhankelijk van locatie en omgevingsplan | Check bij gemeente of omgevingsloket |
| Rijksmonument | Ja, altijd | Omgevingsvergunning aanvragen |
| Gemeentelijk monument | Ja, bijna altijd | Navragen bij gemeente |
| Appartement met VvE | Vergunning nee, VvE ja | Schriftelijk goedkeuring vragen bij VvE |
| Bedrijfspand | Afhankelijk bestemmings-plan | Checken bij gemeente of omgevingsloket |
Hoe check je het zelf?
De eenvoudigste manier: ga naar omgevingsloket.nl en doe de vergunningcheck. Je vult je adres in, beschrijft de activiteit (plaatsen van een installatie-unit aan de gevel) en het systeem geeft een indicatie van vergunningplicht.
Twijfel je? Bel de afdeling Vergunningen van je gemeente. Ze geven telefonisch ook een eerste indicatie, en dat kost je niets.
Wij nemen het voortraject mee
Als je een offerte aanvraagt bij Orivion, bespreken we altijd of er vergunnings- of VvE-zaken spelen. We willen niet verrast worden na het plannen van de installatie, en jij ook niet. Bij monumenten of complexe situaties adviseren we je over het aanvraagtraject, ook als dat betekent dat de installatie even moet wachten.
Vraag een vrijblijvende offerte aan of lees verder:
Gebaseerd op het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en het actuele omgevingsplan. Controleer altijd de actuele regels van jouw gemeente via de Vergunningcheck van het Omgevingsloket.
Veelgestelde vragen
- Moet ik een vergunning aanvragen om een airco te plaatsen?
- Voor een standaard woning (geen monument, geen beschermd gezicht) is een omgevingsvergunning doorgaans niet nodig. De buitenunit valt onder vergunningvrij bouwen als aan de concrete voorwaarden van het Bbl en het omgevingsplan is voldaan; voor een ander bouwwerk in voor- of achtererfgebied noemt artikel 2.29, onder r, Bbl maximaal 1 m hoogte en 2 m² oppervlakte. Plaatsing aan de voorzijde van de woning (straatzijde) kan wél vergunning- of meldingsplichtig zijn, dit hangt af van het geldende omgevingsplan en je concrete locatie. Check dit altijd vooraf via de Vergunningcheck van het Omgevingsloket.
- Hoe zit het met een monument?
- Bij een rijksmonument of gemeentelijk monument is toestemming van de gemeente altijd verplicht, ook voor buitenunits aan de achterzijde. Soms wordt dit geweigerd vanwege het aanzicht; soms zijn er creatieve oplossingen (ingebouwde unit, plaatsing op het dak). Neem altijd contact op met het Omgevingsloket van je gemeente vóór je een offerte aanvraagt.
- Hoe weet ik of mijn woning een monument is?
- Via het Rijksmonumentenregister op rijksoverheid.nl of het gemeentelijke monumentenregister op de website van je gemeente. Je kunt ook je adres opzoeken via het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl), daar zie je ook beschermde dorpsgezichten en andere beperkingen.
- Heb ik toestemming nodig van de VvE?
- Wettelijk niet, maar praktisch wel. Als je in een appartementencomplex woont, is de buitengevel gemeenschappelijk eigendom van de VvE. Plaatsing zonder toestemming kan leiden tot een aanschrijving of verwijdering op jouw kosten. Vraag altijd schriftelijk goedkeuring bij je VvE-bestuur vóór je een installateur belt.
- Wat als ik al een airco heb geplaatst zonder vergunning terwijl dat wél nodig was?
- In dat geval loopt er een risico op handhaving. De gemeente kan je aanschrijven en een dwangsom opleggen als je de unit niet verwijdert of niet alsnog vergunt. In de meeste gevallen gaat een gemeente niet actief handhaven tenzij er een melding binnenkomt, maar het is een risico dat je draagt. Laat je bij twijfel altijd vooraf adviseren.
- Mag ik als huurder zelf een airco laten plaatsen?
- Dat hangt af van je huurcontract. De meeste huurcontracten vereisen schriftelijke toestemming van de verhuurder voor aanpassingen aan de buitengevel, ook als er geen gemeentelijke vergunning nodig is. Vraag dit altijd eerst schriftelijk aan bij je verhuurder of verhuurmakelaar voordat je een installateur inschakelt. Zonder toestemming loop je het risico dat je bij einde huurcontract de unit weer moet laten verwijderen op eigen kosten, plus mogelijke gevelherstelkosten.
Lees verder
Meer uit onze kennisbank over dit onderwerp.
Airco laten plaatsen: hoeveel ruimte is er nodig voor de binnen- en buitenunit?
De binnenunit hangt hoog aan de wand en wil wat ruimte rondom. De buitenunit vraagt vrije lucht, een stevige plek en afstand tot de buren. Zo bepaal je of je airco past.
Lees artikel
Wat kost een airco inclusief installatie in Overijssel? (2026)
Hoeveel betaal je voor een airco in Overijssel, inclusief plaatsing? We zetten de kosten per type op een rij, van single-split tot multi-split, zodat je weet waar je aan toe bent.
Lees artikelLaadpaal op eigen oprit of aan de openbare weg: wat mag je zelf laten plaatsen?
Op je eigen oprit mag een laadpaal bijna altijd. Geen oprit? Dan vraag je een openbare paal aan of leg je de kabel over de stoep, onder voorwaarden. Zo zit het in Almelo en omgeving.
Lees artikelVraag een gratis offerte aan
Wil je weten wat dit voor jouw huis betekent? Vertel ons kort wat je wilt. We bellen je binnen één werkdag. Daarna maken we de offerte.